20/02/10 - Het is de Nederlandse premier Balkenende na zestien uur vergaderen niet gelukt om zijn kabinet te redden. De verhoudingen tussen de coalitiepartijen waren deze week dusdanig verziekt, dat er niets meer te lijmen viel. Van chemie tussen de PvdA en het CDA is in deze kabinetsperiode eigenlijk nooit sprake geweest. Sommige bewindspersonen zagen voor het kabinetsberaad nog wel wat lichtpuntjes. Tot nu toe was het kabinet er altijd in geslaagd om eruit te komen. Er waren al wat lastige hobbels geweest. Het debat over het Irak-rapport van de commissie Davids was nog maar net afgerond. Aan die discussie kwam na jarenlang conflict tussen CDA en PvdA eindelijk een einde. En dan was er nog de economische crisis.

Het zou onverantwoord zijn om in deze tijden het kabinet naar huis te sturen. Een veel gebruikt argument, maar kennelijk in dit conflict niet genoeg reden om met het kabinet door te gaan. En daarmee lukt het premier Balkenende opnieuw niet om één van zijn kabinetten de rit uit te laten zitten.

Dat de missie in Uruzgan het kabinet uiteindelijk toch de das omdoet, heeft alles te maken met vertrouwen. Dat vertrouwen was deze week compleet verdwenen. Het leidde tot een bizar tafereel tijdens het spoeddebat over Afghanistan. In een verklaring zei premier Jan Peter Balkenende dat de ministers er niet in zijn geslaagd het onderlinge vertrouwen te herstellen. 'Een vruchtbaar pad waarlangs dit kabinet verder zou kunnen gaan ontbreekt.' Om die reden is volgens de premier een nieuwe poging het eens te worden over het NAVO-verzoek voor een langer verblijf in Uruzgan bij voorbaat mislukt.

Premier Balkenende met een officiële verklaring over de val van zijn kabinet. Hij heeft intussen contact gehad met koningin Beatrix. De koningin is op wintersport in Oostenrijk en aangenomen wordt dat ze in verband met de gebeurtenissen terugkeert naar Nederland.
De bewindslieden van de PvdA stapten afgelopen nacht uit het kabinet en Balkenende zal hun ontslag waarschijnlijk vandaag nog aanbieden aan de koningin. De portefeuilles van de andere bewindslieden stelt hij ter beschikking.
Balkenende verwacht dat zijn partij en het CDA de komende tijd op de winkel passen. Vermoedelijk zijn er binnen drie maanden nieuwe verkiezingen.

Het CNV vindt het spijtig dat de val van het kabinet een stevige aanpak van de economische crisis verhindert. De vakcentrale zegt ertegen op te zien dat de hele AOW-discussie straks misschien weer overnieuw moet. Het CNV bepleit dat er na de verkiezingen snel een nieuw, daadkrachtig kabinet komt. Ook vakcentrale FNV wil een nieuw kabinet dat daadkrachtige beslissingen kan nemen. De val van het kabinet komt ook werkgevers uit verschillende branches niet goed uit op dit moment. Zo vinden zij dat sectoren die zwaar in de problemen zitten, door de economische crisis, nu in de kou staan.

CDA-premier Jan Peter Balkenende is er in zijn acht jaar premierschap niet in geslaagd zijn kabinetten tot een einde te brengen. Het eerste kabinet-Balkenende met de VVD en de LPF viel in 2002 na 87 dagen door interne ruzies binnen de LPF. Het kabinet-Balkenende II met VVD en D66 viel na ruim drie jaar nadat D66 geen vertrouwen meer had in VVD-minister Verdonk vanwege de paspoort-affaire van Hirsi Ali. Balkenende III was een minderheidskabinet, vooral bedoeld om de Kamerverkiezingen voor te bereiden. Balkenende IV bestond bijna drie jaar.

De NAVO anderzijds, houdt vast aan het verzoek voor een kleinere Nederlandse missie in de Afghaanse provincie Uruzgan. Een woordvoerder van NAVO-secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen benadrukt dat Nederland zelf beslist over een nieuwe of verlengde missie in Afghanistan. Maar hij noemt een kleinere Nederlandse aanwezigheid in Uruzgan de beste weg vooruit. De NAVO stuurde op verzoek van het kabinet een brief met het verzoek voor een nieuwe, kleinere missie. Door de val van het kabinet komt er dit jaar vrijwel zeker een einde aan de Nederlandse missie in Uruzgan.

Bron: De Wereldomroep